بسْمِ اللَّهِ النُّور

شکست؟!

بررسی علل شکست‌های نظامی در تاریخ صدر اسلام: احد، حنین، صفین، صلح با معاویه، آغاز حرکت مسلم، پایان قیام مختار و... قطعاً برای ما مفید و عبرت‌آموز است تا با استفاده از این تجربه‌های تلخ، برای امروزمان ان‌شاءالله پل پیروزی بسازیم.

۱. سرپیچی از فرامین و احکام خداوند متعال و تفرقه
«وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُم بِإِذْنِهِ حَتَّىٰ إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَعَصَيْتُم مِّن بَعْدِ مَا أَرَاكُم مَّا تُحِبُّونَ» (آل عمران: ۱۵۲)
خدا وعده‌اش را به شما راست گردانید آن‌گاه که به فرمان او دشمن را هلاک می‌کردید، تا وقتی که سست شدید و در کار نزاع کردید و نافرمانی نمودید.
۲. غرور و خود بسنده بودن:
«لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَوَاطِنَ كَثِيرَةٍ وَيَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنكُمْ شَيْئًا» (توبه: ۲۵)
در روز حنین که شمار فراوانتان شما را مغرور کرد، ولی سودی نبخشید.
۳. ضعف بصیرت دینی و دنیاطلبی
۴. تمایل به آسایش و تن پروری
۵. نقش تعیین‌کننده منافقین، مرجفون و شایعه سازان در مردم.

این شکست‌ها علیرغم تفاوت‌های ظاهری، در چند محور مشترکند:
۱. نافرمانی از فرماندهی الهی (تخلف تیراندازان احد، تحمیل حکمیت در صفین)
۲. نقش خواص (خواص نالایق و فاقد بصیرت و حتی خائن مانند عبیدالله بن عباس فرمانده سپاه امام مجتبی؏)
۳. نفوذ منافقان (عبدالله بن ابی در احد، اشعث بن قیس در صلح امام حسن؏)
۴. ضعف باطنی (غرور در حنین، دنیاطلبی در صلح امام مجتبی؏)
۵. فریب‌کاری دشمن (شایعه شهادت پیامبرﷺ، قرآن بر سر نیزه کردن).

به هر حال این شکست‌های ناگوار تاریخی نشان می‌دهد تمرد از رهبری الهی، فقدان بصیرت و ضعف ایمان و غیرت دینی از عوامل مهم این فجایع در تاریخ اسلام بوده است.

یاعلی

مطرح شده در ۱۴۰۴.۵.۲۱ - حضرت آیت‌الله وفسی