بسم الله القاصم الجبارین

مسئول

مسئول بودن، عنوانی تزئینی یا امتیازی برای صاحبان قدرت نیست؛ مسئولیت یعنی پاسخ‌گویی بی‌قید و شرط در برابر مردم (مقبولیت مؤمنان) و در نظام مقدس جمهوری اسلامی پاسخ در برابر حضرت حق تعالی و نایب امام زمان عج که منشأ اصلی قدرت‌ سیاسی (مشروعیت دینی) است.
هر فرد، هر دستگاه و هر نهاد — به‌ویژه در ساختارهای حاکمیتی — اگر خود را از دایره‌ی پاسخ‌گویی خارج بداند، در حقیقت معنای «مسئول» بودن را تهی کرده و آن را به پوششی برای مصونیت بدل ساخته است. قدرت بدون پاسخ‌گویی، نه اقتدار که یک انحراف بزرگ است.
شفافیت نه لطف است و نه انتخاب؛ یک تکلیف شرعی و قانونی است. پنهان‌کاری، کلی‌گویی و حواله دادن پرسش‌ها به «مصلحت»‌های نامعلوم، دقیقاً همان جایی است که اعتماد عمومی فرومی‌ریزد. مردمی که برای حفاظت از ارزش‌های اسلامی و انسانی بیشتر از چند ماه در میدان حضور دارند و باید تمام هزینه‌ها را بپردازند و سختیها را تحمل نمایند، قطعاً حق دارند بدانند چه تصمیمی، چرا و با چه پیامدی گرفته شده است. هر پاسخِ ناقص یا تأخیری، خطر شکاف میان مردم و نهادها را عمیق‌تر می‌کند.
حتی در زمان جنگ — که ضرورت‌های امنیتی واقعی و انکارناپذیر است — اصل پاسخ‌گویی تعطیل‌بردار نیست. بله، جزئیاتی که افشای آن‌ها جان انسان‌ها یا عملیات را به خطر می‌اندازد باید محرمانه بماند؛ اما این استثنا، بهانه‌ای برای سکوت فراگیر و بی‌حد نیست. در همان شرایط نیز باید حداقلی روشن از اطلاع‌رسانی دقیق، صادقانه و به‌موقع برقرار باشد؛ چارچوب‌ها باید شفاف باشد، خطوط قرمز تعریف‌شده و موقت، و پس از رفع خطر، توضیح کامل به افکار عمومی بازگردانده شود. امنیت، سپری برای پنهان‌کاری دائمی نیست.
مسئولی که پاسخ نمی‌دهد، در واقع مسئولیت را انکار می‌کند. نهادی که خود را بالاتر از پرسش بداند، دیر یا زود از مردم جدا می‌شود و مشروعیت و مقبولیتش را منتفی می‌سازد. راهِ حفظ اقتدار، نه در سکوت و ابهام، بلکه در صداقت، شفافیت و یا پذیرش خطاست. پاسخ‌گویی هزینه دارد، اما عدم پاسخ‌گویی هزینه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر بر دوش جامعه می‌گذارد.
با تشکر فراوان از نیروهای متعهد و پاسخگو؛ به عنوان مثال برخی شبهات فرضی را در نظر بگیرید:
اخباری در باره توافق و... مطرح می‌شود، مقامات رسمی مواضع روشن و خطوط قرمز را تبیین کنند تا اطمینان حاصل شود که از فرمايشات امام انقلاب انحرافی صورت نگرفته است.
خبر حمله نظامی به فلان و بهمان شده، بیانیه به موقع موجب آرامش عامه و مراکز اقتصادی می‌شود و از افزایش هزینه‌های امنیتی و اقتصادی جلوگیری خواهد شد.
می‌گویند یک نهادی بر خلاف قانون تعطیل شده و یا فرضاً یک تخلف مشخص قانونی صورت گرفته باید پاسخ قانونی مناسب داده شود و یا با پذیرفتن تخلف، عذرخواهی کرد تا موجب استحکام قوانین شویم و نباید مانند افراد قلدر در برابر قانون، اصرار بر عدم اجرای قانون مصوب کنیم.
خبر انحراف نزدیکان شخصیتی منتشر شده، باید فوراً روشن کنیم خبر کذب است یا در صورت تایید خبر اعلام بیزاری و برائت کنیم تا از حرمت اشخاص حقیقی حفاظت گردد و اعتماد مردم به مسئولان تضعیف نشود.
همه باید بدانیم که فقط خداوند متعال است که حق دارد و می‌تواند پاسخ‌گو نباشد و باقی باید مسئول گفتار و رفتار خویش باشند.

لَا يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ

یاعلی

مطرح شده در ۱۴۰۵.۳.۱۱ - حضرت آیت‌الله وفسی