جهل در قرآن غالباً به معنای رفتار نابخردانه، سبکسرانه، متکبرانه و دور از شئون انسانی و اخلاقی است. این جهل، نوعی کوری قلب و انحراف فطرت است. نقطه مقابل آن حکمت و عقل قرار دارد.

ریشه اصلی جنایت کربلا:
جهل به «حق» امام: عبارت «مَنْ جَهِلَ حَقَّکَ» دقیقاً به همان مفهوم قرآنی جهل اشاره دارد. این جهل، صرف ندانستن یک حقیقت تاریخی نبود، بلکه نوعی کوردلی، انکار، تکبر و عدم درک جایگاه الهی امامت بود. قاتلان و تأییدکنندگان فاجعه کربلا، "حق" امام حسین(ع) را به عنوان فرزند رسول خداﷺ، امام معصوم و حجت الهی بر روی زمین نشناختند یا عمداً انکار کردند. این همان «جهالت» عمیق و ویرانگر قرآنی است.
«وَ جَحَدُوا بِهَا وَ اسْتَیْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَ عُلُوًّا» (نمل: ۱۴)

برای مطالعه متن کامل، به "ادامه مطلب" مراجعه نمایید.

به مناسبت اربعین حسینی(ع)

بسْمِ اللَّهِ النُّور

جهالت

«جهل» در قرآن کریم مفهومی عمیق و فراتر از صِرفِ نادانی علمی (عدم تخصص) است. این واژه بارها در قرآن تکرار شده و حالتی مخالف «حکمت» و «عقلانیت» الهی را نشان می‌دهد که پیامدهای فردی و اجتماعی خطرناکی به دنبال دارد. زیارت اربعین امام حسین(ع) نیز با نگاهی ژرف، به یکی از ریشه‌های فاجعه کربلا اشاره می‌کند: جهل.

جهل در قرآن غالباً به معنای رفتار نابخردانه، سبکسرانه، متکبرانه و دور از شئون انسانی و اخلاقی است. این جهل، نوعی کوری قلب و انحراف فطرت است. نقطه مقابل آن حکمت و عقل قرار دارد.

منشأ بسیاری از گناهان، ظلم، فساد، فحشا و فتنه‌ها ریشه در جهل دارد.
سوره یونس، آیه ۱۰۰ : ...وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ
...ﻭ ﺧﺪﺍ ﭘﻠﻴﺪﻱ [رجس] ﺭﺍ ﺑﺮ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻰﺩﻫﺪ ﻛﻪ تعقل نمی‌کنند.

ریشه اصلی جنایت کربلا:
جهل به «حق» امام: عبارت «مَنْ جَهِلَ حَقَّکَ» دقیقاً به همان مفهوم قرآنی جهل اشاره دارد. این جهل، صرف ندانستن یک حقیقت تاریخی نبود، بلکه نوعی کوردلی، انکار، تکبر و عدم درک جایگاه الهی امامت بود. قاتلان و تأییدکنندگان فاجعه کربلا، "حق" امام حسین(ع) را به عنوان فرزند رسول خداﷺ، امام معصوم و حجت الهی بر روی زمین نشناختند یا عمداً انکار کردند. این همان «جهالت» عمیق و ویرانگر قرآنی است.
«وَ جَحَدُوا بِهَا وَ اسْتَیْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَ عُلُوًّا» (نمل: ۱۴)
(و از روی ستم و تکبر، آنها را انکار کردند در حالی که در دل به آن بسیار یقین داشتند).
این آیه نشان می‌دهد جهالتِ مبتنی بر تکبر، حتی با وجود یقین قلبی به شناخت حقیقت، انسان را به انکار حق می‌کشاند!

در زیارت اربعین تببین می‌فرماید: «لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ» تا بندگانش را از جهالت و سرگردانیِ گمراهی نجات دهد.
- امام؛ مُنجی از جهالت:
شهادت امام حسین(ع) تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه قیامِ آگاه‌بخشی است که:
- پرده از چهره حکومتِ جاهلیِ بنی‌امیه برداشت.
- حقانیت امامت را در برابر جریانِ انحرافیِ «جاهلیت» آشکار کرد.
- نمونه عینی و زنده جاویدان از مبارزه با جهلِ مُسلط بر جامعه ارائه داد.
در دوران معاصر، شهادت: سید جمال الدین اسد آبادی، شیخ فضل الله نوری، سید حسن مدرس، دکتر بهشتی، سید حسن نصرالله و... نشان می‌دهد که مکتب سرخ حسینی همچنان نابود کننده جهل و هدایتگر به صراط مستقیم عقل و دین است.
اگرچه متاسفانه هنوز جاهلان در جامعه ما، صاحب قدرتند و جولان می‌دهند ولی ان‌شاءالله به توفیق الهی جهالت نابود می شود.
وَقُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا.

به هرحال این فراز، زیارت اربعین را از یک مرثیه صِرف، به بیانیه‌ای جهانی علیه جهالت تبدیل نمود که هر ساله با زمزمه‌اش، بشریت را به قیام عقل علیه «جاهلیت‌های مدرن» فرا می‌خواند.

یاعلی

مطرح شده در صفر ۱۴۴۷ - حضرت آیت‌الله وفسی