بسم الله القاصم الجبارین

کارآمدی

قضاوت درباره کارآمدی یک دولت در نظام اسلامی، بایستی بر پایه معیارهای روشن، دقیق و قابل سنجش باشد؛ نه بر مبنای هیاهوی تبلیغاتی، ادعاهای چاپلوسانِ منتفع از قدرت، و شعارهای دروغ و فریبنده سخنگویانِ پرمدعا که گاه در تقابل با ارزش‌های الهی و ضد قوانین و یا ندیده گرفتن آن، حرکت می‌کنند.

نخستین معیار، «تأمین معیشت و رفاه عمومی» است؛ چراکه قرآن کریم می‌فرماید: «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ». برپایی عدالت، غایت بعثت انبیاست. دولتی که از تحقق عدالت اقتصادی، مهار تورم، کاهش فقر و تأمین امنیت معیشتی شديداً عاجز باشد، بی‌تردید از این هدف الهی فاصله گرفته است؛ و آنجا که بی‌کفایتی حاکم شود، تورم افسارگسیخته، شکاف طبقاتی و ثروتمندتر شدن خواص در کنار فقیرتر شدن عامه مردم، دلیل محکم و آشکار از ناکارآمدی است.

دومین معیار، «امانت‌داری و کارآمدی در مدیریت» است. حضرت احدیت صریح فرمان می‌دهد: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا». مسئولیت‌های حکومتی، امانت الهی‌اند؛ و سپردن امور به آشنایان در خانواده و حزب که ناتوانی و نالایقی آن‌ها ‌آشکار شده است، استمرار مدیریت‌های ضعیف، و تساهل در برابر فساد و بی‌نظمی، چیزی جز خیانت به این امانت الهی نیست.

سومین معیار، «پاسخگویی و عدالت در اجرا» است. در سخنی حکیمانه آمده است: «الْمُلْکُ یَبْقَىٰ مَعَ الْکُفْرِ وَلَا یَبْقَىٰ مَعَ الظُّلْمِ». حکومت با ظلم پایدار نمی‌ماند. هرجا تبعیض، رانت و اجرای نابرابر قانون دیده شود، باید آن را زنگ خطر سقوط قطعی کارآمدی دانست.

چهارمین و مهم‌ترین معیار در حکومت اسلامی، «تقویت فرهنگ دینی و معنوی» است. حکومت اسلامی تنها متولی نان نیست، بلکه پرچمدار ایمان و اخلاق است؛ چنان‌که حضرت حق تعالی می‌فرماید: «الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ».

در عین حال، دستاوردهای برخاسته از ایمان و مجاهدت مردم و بخش‌های غیردولتی، نباید به پای دولت نوشته شود؛ همان‌گونه که در داوری منصفانه، باید موانع سنگینی چون تحریم‌ها، اختلالات و به‌ویژه جنگ تحمیلی را نیز از نظر دور نداشت.

نهایت، مرجع ظاهری در کارآمدی این داوری، مردم مؤمن و انقلابی‌اند؛ همان مردمی که با بصیرت، صداقت را از فریب، خدمت را از شعار و نمایش، تشخیص می‌دهند. ملت آگاه، نه اسیر تبلیغات می‌شود و نه مرعوب قدرت؛ بلکه با تکیه بر ایمان و تجربه، کارنامه مسئولان را به‌دقت می‌سنجد و قضاوت نهایی خود را صادر می‌کند.

دولت کارآمد، آن چنان که مشهود است آن دولتی است که هم عدالت و رفاه را در زندگی مردم محقق سازد! و هم بستر تعالی معنوی و اخلاقی جامعه را فراهم آورد!

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ

یاعلی

۱۱ مرداد ۱۴۰۵