‌چکیده‌ای از بیانات استاد آیت‌الله حامد وفسی

در جلسهٔ درس اخلاق سه‌شنبه، ۲۵ شهریور ۱۴۰۴

عدالت در حکمت عملی و اخلاق فردی
عدالت از اساسی‌ترین مفاهیم در نظام دینی و اخلاقی است. در حکمت عملی، عدالت به معنای قرار دادن هر چیز در جای خود و رعایت اعتدال در رفتار و تصمیم‌گیری‌های فردی و اجتماعی مطرح می‌شود. این عدالت با عدالت الهی که در ساحت هستی‌شناسی معنا دارد، متفاوت است. آنچه الآن در بحث ما اهمیت دارد، اجرای عدالت در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی است تا از افراط و تفریط جلوگیری شود.

سیر و سلوک و ضرورت رعایت تدریج و اعتدال
در مسیر خودسازی و رشد معنوی، نباید به ریاضت‌های افراطی یا شیوه‌هایی روی آورد که شریعت آن‌ها را تأیید نمی‌کند. رشد روحانی باید به‌صورت تدریجی و متعادل صورت گیرد، مانند ورزش برای بدن. افراط در عبادت یا فشار بیش از حد بر خود و دیگران می‌تواند به جای تعالی، موجب انحراف یا خستگی و بیزاری شود.

گسترش عدالت در جامعه به اندازه توان فردی
هرکس در حد مسئولیت و توان خود موظف به برپایی عدالت است؛ از یک کارمند ساده تا یک مقام عالی. رعایت عدالت در کوچک‌ترین محیط‌ها مانند خانواده یا محل کار نیز اهمیت دارد و همان‌گونه که حضرت امام خمینی - ره - فرمودند، هر فرد باید در جایگاه خود اصلاح‌گر باشد. روز قیامت نیز بر همین اساس از افراد بازخواست خواهد شد.

کنترل خشم و کظم غیظ
خشم اگر در جایگاه درست (مانند مقابله با ظلم و فساد) باشد ارزشمند است، اما غضب‌های شخصی و ناشی از توقعات یا مسائل جزئی موجب تخریب روح و جسم فرد و آسیب به خانواده و جامعه می‌شود. انسان باید تمرین کند که احساسات خود را مدیریت کند و با بخشش و آرامش، از آسیب‌های خشم نابجا جلوگیری نماید. این همان معنای درست کظم غیظ است.